Bạc xỉu

Bạc xỉu là một trong những thức uống độc đáo nhất sinh ra ở Sài Gòn. Nếu nước Ý có những người barista pha chế những ly latte thơm ngon, thì Việt Nam cũng có những con người bình dân làm ra những ly bạc xỉu hấp dẫn không kém. Vào những năm 50, 60 của thế kỷ trước, cà phê cho giới bình dân được biết đến đầu tiên ở Sài Gòn nhờ các tiệm nước của người Hoa. Thời kỳ đầu của Sài Gòn, cà phê người ta thường gọi là cà phé.

Bây giờ nếu vào một tiệm nước nào đó, bạn sẽ thấp thoáng nghe thấy từ phé nại, tức là cà phê có sữa. Để tìm thấy món bạc xỉu ngon và đúng kiểu Sài Gòn xưa, phải tìm đến những quán cà phê vợt, kho cà phê bằng chiếc ấm đất màu da lươn. Sài Gòn hiện chỉ còn vài nơi còn giữ cung cách pha cà phê bằng vợt và siêu đất. Trong đó được biết đến nhiều nhất có lẽ là tiệm cà phê ông Thanh và quán cà phê Cheo Leo.

Chiếc siêu đất màu da lươn một thời rất phổ biến, dùng để sắc thuốc Bắc, được sản xuất ở những làng gốm nổi tiếng của Việt Nam. Không hiểu sao những người Hoa ở Sài Gòn lại nghĩ ra cách kho cà phê bằng chiếc siêu đất này. Khi kho xong lại dùng chiếc ấm đó để giữ nóng cà phê trên lò than củi. Hương vị cà phê vì thế lại có mùi khen khét đặc trưng, cộng với mùi khói than đã tạo ra một mùi cà phê rất riêng, khác hẳn với mùi cà phê phin hay pha tay.

Bạc xỉu trong hồi ức người Sài Gòn. Với những đứa trẻ lớn lên ở Sài Gòn thì bạc xỉu là thức uống quen thuộc khi đi cùng bố mẹ vào những quán cà phê. Vừa được trải nghiệm chút vị đắng của cà phê, lại được thưởng thức vị ngọt của sữa. Bên cạnh đó, bạc xỉu cũng là món đồ uống ruột của nhiều chị em phụ nữ, thay vì cà phê sữa quá đậm vị.

Xét ở một khía cạnh nào đó, bạc xỉu như là một món thức uống kết nối với những người bạn đi cùng uống cà phê. Cư dân Sài Gòn chấp nhận và sàng lọc tất cả những nét hay của nhiều nền văn hóa để tạo ra một sản phẩm phù hợp với vùng đất này. Bạc xỉu hay cà phê sữa đá made in Sài Gòn đã đủ sức lay động lòng người ở quy mô toàn cầu.